Integraties7 min
OTM, ruim 5 jaar later: van belofte naar praktijk
Terug naar december 2020
In december 2020 schreef ik de blog OTM5, wat kun je er nu mee?. Daarin beschreef ik tien toepassingen van het Open Trip Model: van planning delen tussen verlader en vervoerder tot realtime statusupdates, digitale transportopdrachten, CBS-rapportage, e-CMR en CO₂-footprint.
Toen waren veel van die toepassingen vooral een belofte. De grote vraag was of OTM zou uitgroeien tot een echte sectorstandaard. Ruim vijf jaar later is het tijd om de balans op te maken. Wat is er gebeurd, waar draait OTM inmiddels in de praktijk, en waarom doet het er nog steeds toe?
Wat er sinds 2020 is gebeurd
OTM is in vijf jaar uitgegroeid van een veelbelovend model tot een volwassen, breed gedragen standaard. Drie ontwikkelingen springen eruit.
De standaard is doorontwikkeld. We gingen van OTM 5.0 naar versie 5.8, uitgebracht in maart 2026. Onderweg kwam er veel bij: emissies (5.1), contextEvents (5.4) en in de laatste versie onder meer meerdere brandstoftypen per voertuig, volumegegevens en uitgebreidere emissienormen. Elke stap kwam voort uit concrete vragen uit de praktijk.
Het beheer is volwassen geworden. OTM wordt beheerd door SUTC, en dat gebeurt volledig open. Wijzigingsverzoeken en discussies lopen via GitHub, specificaties en profielen zijn te vinden in Semantic Treehouse. Daarnaast is er de jaarlijkse OTM Kennisdag, waar gebruikers, leveranciers en overheden elkaar treffen. Op de laatste editie in december 2025 presenteerden onder meer Simacan, PostNL, Heijmans, Cargonaut, Filogic, TANS, TNO, CBS en het ministerie van IenW.
Van één groot model naar profielen. OTM is breed opgezet, en dat is een kracht. Maar wie twee systemen koppelt, wil weten welke velden echt nodig zijn. Daarom zijn er steeds meer profielen: afgesproken subsets voor één specifieke toepassing, zoals de CBS-enquête of CO₂-rapportage. Dat maakt implementeren een stuk eenvoudiger.
Ik ben vanaf het begin bij OTM betrokken geweest, eerst via TLN en Topsector Logistiek. Inmiddels loopt mijn inzet voor digitale sectorstandaarden via DALTI en Adabt. Het is mooi om te zien hoe een idee van een handvol partijen is uitgegroeid tot iets waar de hele sector op bouwt.
Waar OTM inmiddels wordt toegepast
Van de tien toepassingen uit 2020 zijn de meeste inmiddels gewoon praktijk. Een overzicht:
| Toepassing | 2020: mogelijkheid | 2026: praktijk |
|---|---|---|
| TMS-integraties | Digitale transportopdracht in een standaardformaat | TMS-leveranciers zoals TANS, RGB+ en Filogic hebben OTM geïntegreerd |
| TMS en boordcomputer | Standaard communicatie TMS–boordcomputer | Standaard interface TMS–FMS, onder meer bij Filogic, FleetGO en MobiCoach |
| CBS-rapportage | Automatisch aanleveren van statistiek | Sinds mei 2025 officieel via OTM, samen ontwikkeld door CBS en TLN |
| Gemeentelijke data | Venstertijden en beperkingen delen | NDW levert milieu- en zero-emissiezones in OTM; IenW werkt aan een digitale toegankelijkheidskaart |
| CO₂-footprint | Uitstoot meten en rapporteren | Een speciaal OTM-profiel voor CO₂-rapportages, ontwikkeld door een consortium |
| Planning en status | Realtime updates tussen verlader en vervoerder | Breed in gebruik, onder meer bij Simacan en PostNL |
| e-CMR en eFTI | Digitale vrachtbrief | Aansluiting op de Europese eFTI-verordening in ontwikkeling |
OTM in de TMS. Misschien wel de belangrijkste stap is dat TMS-leveranciers zoals TANS, RGB+ en Filogic OTM in hun applicaties hebben geïntegreerd. Daarmee is OTM niet langer een project van enkele koplopers. Het zit in de software waar vervoerders dagelijks mee werken.
CBS-enquête zonder vragenlijst. Vervoerders kunnen de enquête Wegvervoer nu via OTM aanleveren, in plaats van via CBS-XML of een online vragenlijst. Wie volledig automatisch aanlevert, hoeft de vragenlijst niet meer in te vullen. TANS ondersteunt dit al.
Nieuwe sectoren. OTM wordt ook buiten het klassieke wegvervoer gebruikt, bijvoorbeeld in de bouwlogistiek (Heijmans) en de luchtvracht (Cargonaut).
Vijf jaar OTM bij Adabt
Ook voor mij persoonlijk zijn het vijf bijzondere jaren. Sinds 2021 ben ik met Adabt onderweg, en in die periode hebben we al heel wat OTM-integraties gerealiseerd. Daar zie ik in de praktijk wat ik in 2020 alleen kon beschrijven.
- AI Order Entry. Orders die per e-mail of als pdf binnenkomen, zetten we met AI om naar een gestructureerde transportopdracht en leveren we via OTM aan in de TMS. Dat doen we onder meer voor TALIS en Transplan.
- Order- en statusintegraties. Transportopdrachten heen, statusupdates terug, tussen verladers, vervoerders en hun systemen.
- CBS-rapportage. Automatische aanlevering van de enquête Wegvervoer via OTM.
- Simacan Control Tower. Integraties voor orders, ritten en posities, zodat verladers en vervoerders realtime inzicht hebben in de uitvoering.
Wat me daarbij opvalt: elke nieuwe OTM-koppeling gaat sneller dan de vorige. We koppelen met TMS-applicaties zoals RGB+ en TANS, die OTM al spreken. Daardoor hoeven we niet voor elk systeem een eigen formaat te bouwen. Dat is precies de belofte van een standaard.
Waarom OTM nog steeds actueel is
De vraag naar goede data-uitwisseling is sinds 2020 alleen maar groter geworden. Vijf redenen waarom OTM daarin een sleutelrol blijft spelen.
- Regelgeving vraagt om data. Zero-emissiezones, CO₂-rapportage en de Europese eFTI-verordening vragen allemaal om betrouwbare, digitale transportdata. Met één gedeelde taal hoef je niet voor elke nieuwe eis een nieuwe koppeling te bouwen.
- Eén keer bouwen, vaak hergebruiken. CBS zegt het zelf: wie een OTM-koppeling met CBS heeft, kan die investering ook voor andere doelen gebruiken. Dat geldt voor elke OTM-koppeling.
- Overheid en sector spreken dezelfde taal. CBS, NDW, IenW, TNO en marktpartijen gebruiken dezelfde standaard. Dat voorkomt dat elke instantie haar eigen formaat oplegt.
- Open en transparant. Iedereen kan meelezen en meedenken over de doorontwikkeling. Er is geen afhankelijkheid van één leverancier.
- AI maakt standaarden belangrijker, niet minder belangrijk. AI helpt om ongestructureerde informatie, zoals een order in een e-mail, om te zetten naar bruikbare data. Maar die data moet ergens naartoe, in een vorm die elk systeem begrijpt. Daar zorgt OTM voor.
In 2020 schreef ik: OTM is de taal van de uitwisseling, iSHARE regelt wie welke data mag zien. Die tweedeling geldt nog steeds. OTM beschrijft wát er wordt gedeeld; afsprakenstelsels zoals iSHARE en de Basis Data Infrastructuur (BDI) regelen met wie.
Wat nog beter kan, en wat er komt
OTM is er nog niet. De standaard is volwassen, maar de adoptie is nog niet overal vanzelfsprekend.
- Kleinere vervoerders en leveranciers. Grote partijen en de bekende TMS-leveranciers zijn aangehaakt. Voor kleinere vervoerders en nichesoftware is de stap soms nog groot.
- Profielen boven maatwerk. Een brede standaard nodigt uit tot eigen interpretaties. Hoe meer we werken met afgesproken profielen, hoe minder maatwerk per koppeling nodig is.
- Europese aansluiting. Met eFTI komt er een Europees kader voor digitale vrachtinformatie. De aansluiting van OTM daarop is een belangrijk thema voor de komende jaren.
- Emissies. Met het CO₂-profiel en de uitgebreidere emissienormen in versie 5.8 is een basis gelegd. De vraag naar emissiedata zal alleen maar toenemen.
Is OTM een sectorstandaard geworden?
In 2020 vroeg ik me af of OTM de kans had om uit te groeien tot dé standaard voor logistieke data-uitwisseling. Vijf jaar later is mijn antwoord: ja. OTM zit in de TMS-software van vervoerders, wordt gebruikt door CBS, NDW en het ministerie, en wordt doorontwikkeld op basis van vragen uit de praktijk.
De ontwikkelingen zijn continu te volgen via Semantic Treehouse en de OTM GitHub-omgeving. Daar worden specificaties, discussies en voortgang open gedeeld. Je kunt er ook zelf een wijzigingsverzoek indienen.
Mijn oproep: kijk mee, denk mee en doe mee. Een standaard is zo sterk als de partijen die hem gebruiken. Wil je weten wat een OTM-koppeling voor jouw organisatie kan betekenen? Neem contact met ons op.